Laten we het hebben over de Laget Aero One: een interview met Bob van Laget
Binnenkant van de Aero One: Een gesprek met Bob
Als je de Laget Aero One, een volledig 3D-geprinte titanium aerodynamische racefiets, hebt gezien, dan heb je vast veel vragen! Waar carbon racefietsen op elkaar lijken, valt de Aero One op door zijn radicaal afwijkende vorm, anders dan elke carbon racer van deze tijd.
We gingen in gesprek met Bob, die het internationale dealer- en distributeursnetwerk van Laget leidt, om meer te weten te komen over de Aero One, voor wie deze fiets is, en of de engineering standhoudt onder de loep.
6 min leestijd
De Aero One kwam met een eenvoudig uitgangspunt: 1) neem de aerodynamica van een moderne racefiets, 2) de duurzaamheid van titanium, en 3) de ontwerpvrijheid van metaaladditieve fabricage (oftewel 3D-printen), en bouw een echte productiefiets. Niemand had het eerder gedaan. We wilden weten hoe en waarom ze daar kwamen.
Het product
De Laget Aero One - Wat een prachtexemplaar!
Sectie A: Het product | Waarom een 3D-geprinte titanium aero racefiets?
Waarom koos u voor een 3D-geprinte titanium aero racefiets als manier om de markt te betreden?
Bob: Vier dingen vielen tegelijk samen: materiaal, proces, prestaties en een leegte die niemand had opgevuld. Titanium is een aantrekkelijk framemateriaal. Hoge sterkte, natuurlijke flexibiliteit, corrosiebestendig, met een levensduur die die van koolstofvezel ruimschoots overtreft. Maar traditionele titanium constructies kunnen geen fatsoenlijke aero buisprofielen leveren. Gebutte buizen hebben fysieke grenzen. Je kunt de vormen die CFD vereist niet boetseren als je met buizen werkt.
Metaaladditieve fabricage heft die beperking volledig op. We kunnen een uit één stuk bestaande structuur printen met topologisch geoptimaliseerde interne geometrie, aeroprofielen en roosterversterking waar nodig, alles in één bouwproces. Dat was simpelweg niet mogelijk met traditionele constructie.
En de timing van de markt voelde goed. De carbonvezel racefietsmarkt is diep verzadigd. Elk merk jaagt dezelfde formule na, en de producten zijn steeds meer uitwisselbaar. Een groeiend aantal serieuze rijders stelt andere vragen: Kan dit gerepareerd worden? Zal het zijn waarde behouden? Kan ik er over 15 jaar nog steeds op rijden? Niemand beantwoordde die vragen met een goede prestatiefiets.
Welke leemte vult de Aero One eigenlijk in de markt?
Bob: Er was altijd een gedwongen keuze bij high-end racefietsen. Carbon geeft je raceprestaties, maar het veroudert (wordt altijd geüpdatet), het kan slecht tegen impact, en als het structureel beschadigd is, is het klaar. Traditioneel titanium geeft je levensduur en een geweldig rijgevoel, maar de geometrie is beperkt, en de aerodynamica is gecompromitteerd. Vroege 3D-geprinte fietsprojecten waren meestal conceptvoertuigen. Ze lieten zien wat mogelijk was, maar waren geen verfijnde, productieklare prestatiefietsen.
De Aero One is de eerste fiets die op het snijvlak van alle drie zit: aerodynamica, de duurzaamheid van titanium en de ontwerpvrijheid die metaal 3D-printen mogelijk maakt.
Hoe zou u het categoriseren? Racefiets, technologische showcase, product voor langdurig bezit?
Bob: Het is voornamelijk een high-end product voor langdurig bezit, hoewel het elementen van de andere bevat. Het is geen pure racefiets zoals een carbon performancefiets dat is. Carbonvezel is nog steeds beter geschikt voor dat specifieke doel.
Wat de Aero One biedt, is een fiets waar je een decennium of twee, of drie, op hoog niveau mee kunt rijden. Een die gerepareerd kan worden, aangepast aan jouw geometrie, en, als je wilt, doorgegeven kan worden. De technologie is baanbrekend, zichtbaar in het ontwerp van de fiets, maar het uiteindelijke doel is altijd de rijervaring en de langdurige relatie tussen rijder en frame.

Sectie B: Ontwerp & Engineering | De buisvormen: hoe ze eruit zien en wat er werkelijk aan de hand is
De Aero One is visueel opvallend, en niet alleen vanwege het materiaal. De buisprofielen zijn ongewoon slank. Het is zo'n fiets die technische vragen oproept, en die stelden we aan Bob.
Aero One's vlijmscherpe bovenbuis
De bovenbuis is extreem slank. Wat is de achterliggende gedachte daarachter, en hoe valideert u dat deze structureel standhoudt?
Bob: Titanium heeft een zeer hoge sterkte-gewichtsverhouding, wat dit mogelijk maakt. Een slank profiel in titanium, vooral met interne roosterversterking, kan belastingen dragen die een veel grotere doorsnede in aluminium of staal zouden vereisen. De doelen waren minimale frontale oppervlakte, minimaal gewicht, voldoende stijfheid voor intensief rijden, en de visuele taal die daarbij hoort.
Voor validatie hebben we het frame onderworpen aan FEA-stressanalyse, 100.000-cycli vermoeiingstests, statische belasting en valimpacttests.
De verticale belasting is beoordeeld op 150 kg, lateraal: 80 kg. Het hele frame is uit één stuk zonder gesoldeerde of gelaste verbindingen, wat de zwakke punten elimineert die mensen zorgen baren wanneer ze een dun gedeelte zien.
Superslanke onderbuis die lichtjes breder wordt naar de bidon toe
De onderbuis is ook erg slank en wordt slechts iets breder bij het bidonhoudergedeelte. De meeste huidige aero racefietsen gaan de tegenovergestelde richting op, door de onderbuis groot te maken en de bidon in het aerodynamische profiel te integreren. Waarom heeft u een andere aanpak gekozen?
Bob: Die bidon-geïntegreerde aanpak optimaliseert één variabele: de luchtweerstandscoëfficiënt van de onderbuis wanneer een bidon gemonteerd is. Maar het introduceert compromissen over het hele frame. Je krijgt een groter frontaal oppervlak, meer zijwindgevoeligheid, extra gewicht, en een profiel dat alleen echt zinvol is met die specifieke bidon in die positie.
Onze CFD-modellering richtte zich op de luchtweerstand van de hele fiets bij realistische rijsnelheden en gierhoeken. Bij de snelheden die de meeste high-end rijders daadwerkelijk aanhouden, levert een slanke onderbuis met een licht verbreed bidonhoudergedeelte consequent een lagere totale luchtweerstand op dan de brede geïntegreerde aanpak, en het is significant beter in zijwindomstandigheden. We hebben de minimale lokale ingreep gedaan bij het bidonhoudergedeelte. Al het andere is geoptimaliseerd voor het complete plaatje.
Deze buisprofielen zijn zo slank dat laterale stijfheid rondom de balhoofdbuis iets is waar de meeste rijders aan zullen denken als ze deze fiets voor het eerst zien. Was dat een echte technische uitdaging?
Bob: Het was de centrale uitdaging van het hele project. De juiste drievoudige balans vinden tussen laterale stijfheid, aerodynamica en gewicht in die balhoofdverbinding was waar de meeste engineeringtijd in ging zitten.
De oplossing zit van binnen. Van buitenaf ziet de buis er minimaal uit, maar intern gebruikt de balhoofdzone een veel dichtere titanium roosterstructuur, met meer materiaal precies daar waar de buigspanningen zich concentreren. De overgang tussen balhoofdbuis, bovenbuis en onderbuis is één continue 3D-geprinte structuur zonder verbindingen, dus er is geen gelokaliseerde spanningsconcentratie bij de verbindingen. FEA leidde waar materiaal werd toegevoegd en verwijderd. We hebben de laterale stijfheid vergeleken met benchmark carbon aero frames, en deze houdt stand.
Sectie C: Eigendom & Repareerbaarheid | De prijsstelling, de duurzaamheid en wat er gebeurt als er iets misgaat
Wat vindt u van de prijs ten opzichte van topklasse carbonfietsen?
Bob: We vergelijken ons niet echt met carbon. De kostenstructuur is totaal anders, net als wat je koopt. Titaniumpoeder kost meerdere keren meer per kilogram dan koolstofvezel. Metaal 3D-printapparatuur, warmtebehandeling en precisieafwerking vereisen allemaal aanzienlijk kapitaal. De engineeringinvestering, CFD, FEA, topologie-optimalisatie, vermoeiingstests en windtunnelwerk zijn aanzienlijk voor een eerstegeneratieproduct.
De meer relevante vergelijking is de totale eigendomskosten over tijd. Een carbon racefiets wordt doorgaans na drie tot vijf jaar afgeschreven. De Aero One is gebouwd om 20 jaar lang te worden bereden en onderhouden. Hij kan gerepareerd worden. Hij degradeert niet zoals carbon dat doet onder herhaalde impact en blootstelling aan UV. Wanneer men dit over die levensduur bekijkt, zien de cijfers er compleet anders uit.
Als een frame beschadigd is, niet cosmetisch maar structureel, kan het dan daadwerkelijk gerepareerd worden?
Bob: Ja, en dit is een van de meest ondergewaardeerde aspecten van titanium als framemateriaal. Titanium is lasbaar. Oppervlakkige beschadigingen zoals krassen en kleine deukjes kunnen worden gepolijst. Scheuren of plaatselijke breuken kunnen met laser worden gelast en warmtebehandeld, met herstel van de sterkte. Bij significantere structurele schade kunnen plaatselijke secties opnieuw worden geprint en geïntegreerd.
Schade aan koolstofvezel, delaminatie, impactbreuk en spanningsscheuren zijn over het algemeen onomkeerbaar. Zodra de vezelmatrix is aangetast, kun je de structurele integriteit niet herstellen. Het frame is dan afgeschreven. Met titanium is schade een reparatie, geen eindpunt.
Sectie D: Vertrouwen | Een nieuw merk met een dure fiets. Hoe bouw je vertrouwen op?
Laget is een nieuw merk en de Aero One is een aanzienlijke investering. Voor iemand die er nog niet op heeft gereden, wat is de reden om die sprong in het diepe te wagen?
Bob: Wij denken niet dat vertrouwen het juiste kader is. Wij publiceren de engineeringgegevens: CFD-resultaten, vermoeiingstestrapporten, gewichtsgegevens, structurele belastinggegevens.
We organiseren testritmogelijkheden in belangrijke steden, want niets vervangt het daadwerkelijk rijden op de fiets. We werken ook samen met onafhankelijke recensenten die de fiets zonder PR-filter zullen beoordelen. En de garantie speelt hierin ook een rol.
Levenslange reparatiedekking is alleen mogelijk omdat we oprecht vertrouwen hebben in de duurzaamheid van het product. Voor rijders die een minder risicovolle kennismaking willen, stellen onze titanium kleine onderdelen mensen in staat om de productiekwaliteit en het materiaal te ervaren voordat ze zich aan een frame binden.
Wat is het moeilijkste onderdeel van uw productie- en engineering systeem voor een concurrent om te repliceren?
Bob: Elke concurrent kan een metalen 3D-printer en titaniumpoeder kopen. De barrière is niet de toegang tot apparatuur.
De barrière is de kennis, het ontwerp en jarenlange iteratie.
Het topologie-optimalisatiewerk, waarbij materiaaleigenschappen, CFD-aerodynamische vereisten en additieve fabricagebeperkingen worden gecombineerd tot een ontwerp dat daadwerkelijk werkt voor een fiets, kostte jaren van proeven.
Niet alleen dat, maar ook de printparameterbibliotheek: specifieke combinaties van poederkarakteristieken, bouwtemperaturen, printsnelheden en nabewerkingcurven die betrouwbare, consistente onderdelen opleveren.
Om het af te toppen, de systeemkennis van de hele fiets, hoe frame stijfheid, aerodynamica, weggedrag en duurzaamheid op elkaar inwerken, komt alleen voort uit het daadwerkelijk bouwen en testen van complete fietsen.
Je kunt de visuele taal van een ontwerp kopiëren. Je kunt de diepgang van de engineering eronder niet omzeilen.
Sectie E: Wat is het volgende? | De roadmap voorbij de Aero One
Waar gaat de productlijn vandaan?
Bob: De directe prioriteit is een titanium wielset, ontworpen om te werken met het aerodynamische pakket van de Aero One. Daarna een volledig geïntegreerde 3D-geprinte cockpit die is afgestemd op de framegeometrie in plaats van aangepast van een component van derden.
Op de langere termijn willen we aangepaste geometrie standaard aanbieden. Het hele idee van additieve productie is dat het niet significant duurder is om elk frame met andere afmetingen te produceren. Die flexibiliteit moet zich vertalen in een echte pasoptie voor elke fietser, niet alleen een frame dat uw maten benadert.
Waar ziet u metaaladditieve fabricage over tien jaar in de fietsindustrie?
Bob: Het wordt het standaard productieproces voor high-end frames en componenten. De economie van de technologie verbetert constant: snellere bouwsnelheden, lagere kosten per onderdeel en bredere materiaalopties. Wat vandaag een aanzienlijke kapitaalinvestering vereist, zal over tien jaar toegankelijker zijn.
Op dat moment verschuift de discussie van "waarom 3D-geprint?" naar "waarom niet?". De traditionele en additieve benaderingen zullen nog lang naast elkaar bestaan. Traditionele productie heeft zijn plaats in volumeproductie. Maar voor high-end fietsen denk ik dat 3D-printen de verwachte productiemethode wordt, niet de uitzonderlijke.
Bedankt, Bob, voor uw tijd om onze vragen te beantwoorden! We hopen dat dit enkele van uw zorgen/nieuwsgierigheden heeft weggenomen. Terwijl we afsluiten, vragen we ons af, zou dit de toekomst kunnen zijn van op maat gemaakte fietsproducten? Wat zijn de mogelijkheden met de materiaaleigenschappen van titanium en de flexibiliteit van additieve fabricage?
Tot de volgende keer,
Tim